Hiện nay, cụm từ “đầu tư chứng khoán” chắc hẳn ai cũng đã nghe qua một lần, thị trường chứng khoán là một trong những thị trường hoạt động vô cùng sôi nổi và thu hút rất nhiều nhà đầu tư. Tất nhiên, khi tiến hành đầu tư ở bất kỳ lĩnh vực nào đi chăng nữa, chúng ta cần phải tìm hiểu kỹ các thông tin liên quan cũng như kiến thức cơ bản của lĩnh vực đó. Hiểu được điều đó, chúng tôi xin được phép chia sẻ đến bạn các kiến thức cơ bản về chứng khoán phái sinh và các đặc điểm của hợp đồng tương lai.

Hợp đồng tương lai và loại hình chứng khoán phổ biến hiện nay

Khái niệm về chứng khoán phái sinh 

Loại hình chứn/g khoán này được hiểu là 1 loại hợp đồng tài chính quy định quyền và nghĩa vụ của những bên tham gia vào hợp đồng. Được biết, giá giao dịch sẽ được xác định ở thời điểm hiện tại và thời điểm thực hiện sẽ là một ngày cụ thể trong tương lai.

Bằng việc ấn định giá giao dịch tại thời điểm hiện tại mà những sản phẩm phái sinh đã được sử dụng từ rất lâu với mục đích cốt lõi chính là đề phòng rủi ro.

Chúng ta có thể hiểu nôm na về loại hình chứng khoán này thông qua ví dụ như sau: Giả sử bạn là một người nông dân trồng lúa và giá gạo ở thời điểm hiện tại (01/04) khi chưa tới mùa vụ là khoảng 15.000 đồng/kg, được đánh giá là khá cao so với mọi năm. Với kinh nghiệm lâu năm của mình cùng khả năng hiểu biết của mình, bạn suy nghĩ rằng có thể giá gạo sẽ có khả năng giảm trong tương lai khi vào chính vụ thu hoạch. Và điều đó đồng nghĩa với việc bạn sẽ phải bán giá thấp hơn từ đó lợi nhuận bị giảm. 

Chính vì vậy để đề phòng rủi ro bị giảm giá, bạn sẽ ký một hợp đồng tương lai với người mua rằng khi tới thời điểm thu hoạch tức 30/4 sẽ giao hàng cho người mua với mức giá 15.000 đồng/kg, bất kể giá gạo lúc đó là bao nhiêu, diễn biến như thế nào.

Đây được biết là những sản phẩm phái sinh sơ khai ban đầu của thị trường hàng hóa mà sau này được giới “đầu cơ” sử dụng như một công cụ để tìm kiếm lợi nhuận. Tuy nhiên, nếu bạn không phải là người nông dân, bạn sẽ không có hạt gạo nào để có thể giao cho người mua tại thời điểm vụ mùa thu hoạch. Thế nhưng, bạn có thể ký hợp đồng tương lai với người mua và tiến hành mua lại gạo trên thị trường để giao vào thời điểm 30/4. Và lúc này bạn tham gia vào thị trường chứng khoán phái sinh với mục đích là bạn tin rằng giá gạo sẽ giảm trong tương lai và bạn muốn kiếm lời dựa trên khoản chênh lệch đó. 

Ví dụ minh họa về chứng khoán phái sinh

Đặc điểm của hợp đồng tương lai 

Mức giá chuyển giao được điều chỉnh phụ thuộc vào tình hình thị trường 

Được biết, mức giá chuyển giao được ấn định ngay từ ban đầu và sẽ có sự thay đổi mỗi phiên trên thị trường. Bên cạnh đó, giá này của hợp đồng tương lai được giao dịch trên thị trường sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố cũng như liên tục thay đổi theo thời gian. Ngoài ra, nếu giá giao ngay của tài sản cơ sở tăng thị giá chuyển giao cũng sẽ tăng và ngược lại. Và đến cuối phiên, giá chuyển giao của loại hợp đồng này sẽ được công bố và có hiệu lực đến phiên kế tiếp.

Hợp đồng tương lai và các đặc điểm

Yêu cầu tỷ lệ ký quỹ 

Khi bắt đầu tham gia vào loại hình hợp đồng tương lai này, người mua cũng như người bán phải mở tài khoản ký quỹ tại sàn và khi ký quỹ một tỷ lệ phần trăm của giá trị hợp đồng.

Giá trị lỗ lãi được xác định mỗi ngày 

Được biết, nhà đầu tư đứng ở vị thế mua sẽ được lợi nếu giá tài sản cơ sở tại thị trường tăng lên. Còn nhà đầu tư đứng ở vị thế bán sẽ được lợi nếu giá tài sản cơ sở trên thị trường giảm. Và nếu bạn đang có câu hỏi “Nếu bạn dự báo giá gạo (tài sản cơ sở) tăng trong tương lai, tại sao chúng ta không tiến hành trực tiếp mua gạo mà phải mua thông qua hợp đồng tương lai?”. Dưới đây là một trong những điểm hấp dẫn của sản phẩm phái sinh:

• Không cần phải có đủ 100% số tiền để mua tài sản cơ sở
• Không quá lo ngại về vấn đề bảo quản và vận chuyển hàng hóa
• Dễ dàng thực hiện giao dịch

Kết luận

Bài viết trên là một vài kiến thức cơ bản và những thông tin liên quan đến chứng khoán phái sinh cũng như các đặc điểm của hợp đồng tương lai. Hy vọng thông qua bài viết có thể hỗ trợ bạn phần nào trong việc có một góc nhìn mới từ đó nắm bắt cơ hội đầu tư thành công. Nếu bạn cần những thông tin hay kiến thức khác hoặc còn thắc mắc về các vấn đề liên quan đến chứng khoán vui lòng liên hệ công ty chứng khoán HSC để được tư vấn tận tình nhất nhé!